Ανατροπή αξιών στην εποχή μας

Οι άνθρωποι δημιουργήθηκαν για να αγαπηθούν.

Τα πράγματα δημιουργήθηκαν για να χρησιμοποιηθούν.

Ο λόγος, που ο κόσμος είναι μέσα στο χάος,

είναι γιατί τα πράγματα αγαπιούνται και οι άνθρωποι χρησιμοποιούνται....

Πόσο φτωχοί είμαστε εμείς, εδώ στην πόλη που ζούμε

Πριν από δυόμισυ χρόνια περίπου, την 7.11.2008, υπό τον τίτλο «Είσαι φτωχός ή πλούσιος;» [http://eaglestefanos.blogspot.com/2008/11/blog-post.html] είχα αναρτήσει μια ιστορία, που προ ολίγου την διάβασα, πληρέστερη, σε ένα άλλο ιστολόγιο (http://misha.pblogs.gr/2011/05/poso-ftwhoi-eimaste-e-m-e-i-s-edw-sthn-polh-poy-zoyme.html), και την αναδημοσιεύω…

Πόσο φτωχοί είμαστε εμείς, εδώ στην πόλη που ζούμε

Κάποτε, ένας πατέρας , από μία πολύ εύπορη οικογένεια, θέλησε να δώσει στον πρωτότοκο γιο του μία ευκαιρία να συνειδητοποιήσει το πόσο πλούσιοι ήτανε και , συγχρόνως , να του δείξει το πώς ζούνε αντίστοιχα οι φτωχοί άνθρωποι. Τον πήρε, λοιπόν, και πήγαν να περάσουν λίγες μέρες σε μία συγγενική τους φτωχική οικογένεια, που ζούσε σε μία αγροτική περιοχή της χώρας . Οι μέρες πέρασαν και, καθώς άρχισε το ταξίδι του γυρισμού στην πόλη, ο πατέρας θέλησε να μάθει τις εντυπώσεις και τα συμπεράσματα του παιδιού του. Ακολούθησε ο πιο κάτω διάλογος:

- Λοιπόν, πως σου φάνηκε αυτή η επίσκεψη, παιδί μου ;

- Ήταν υπέροχα , πατέρα .

- Είδες πως ζούνε αυτοί οι άνθρωποι ;

- Ναι, βέβαια , πατέρα .

- Πες μου λοιπόν, τι κατάλαβες από όλα αυτά που είδες ;

Το παιδί φάνηκε να συγκεντρώνεται για λίγο και μετά , σαν να απαριθμούσε με τη σειρά τις σκέψεις του, άρχισε να λέει :

- Είδα, πατέρα ότι : Εμείς έχουμε έναν σκύλο και αυτοί έχουν τρεις .Εμείς έχουμε μία πισίνα που φτάνει μέχρι τη μέση του κήπου μας και αυτοί έχουν ένα ποτάμι που δεν μπορείς να ξεχωρίσεις από πού αρχίζει και που σταματάει . Το βράδυ στην αυλή τους έχουν χιλιάδες αναμμένα άστρα που δεν έχω δει ποτέ στον δικό μας κήπο, αν και φωτίζεται από εκείνα τα στρογγυλά φώτα . Το δικό μας οικόπεδο έχει φράχτη γύρω-γύρω, ενώ τα δικά τους χωράφια είναι ανοικτά και ελεύθερα , για να βλέπουν ως πέρα τον ορίζοντα . Εμείς έχουμε υπηρέτες που μας φροντίζουν, αλλά συχνά κάνουν εσένα να φωνάζεις και τη μαμά να παραπονιέται ότι δεν κάνουν καλά τη δουλειά τους , ενώ αυτοί χαίρονται να φροντίζουν και να περιποιούνται ο ένας τον άλλον, όπως και εμάς τους φιλοξενούμενους . Εμείς πρέπει να αγοράζουμε όλα αυτά που τρώμε, ενώ αυτοί τα έχουν όλα από δικά τους , από αυτά που έχουν στη δική τους αυλή και στο κοτέτσι τους . Εμείς όλο νοιαζόμαστε για το πότε λήγουν τα τρόφιμα που έχουμε στα ψυγεία μας, ενώ αυτοί τα έχουν όλα φρέσκα κάθε μέρα . Εμείς , τον παππού και τη γιαγιά τους βλέπουμε μόνο λίγες μέρες το χρόνο. Αυτοί τους έχουν κοντά τους και τα παιδιά έχουν χορτάσει από ωραία παραμύθια, ενώ εμένα τι παραμύθι να μου πει η καημένη η Λάκια από τις Φιλιππίνες ; Εμείς σπάνια τρώμε μαζί, γιατί και εσύ και η μαμά έχετε πάντα τόσες δουλειές και υποχρεώσεις , ενώ αυτοί περνούν τόσο ωραία όλοι μαζί γύρω από το βραδινό τραπέζι . Αυτοί είδες πως γύρισαν χαρούμενοι όλοι μαζί την Κυριακή το πρωί από την εκκλησία , ενώ εμείς ξυπνάμε συνήθως με το ζόρι και με γκρίνια , όταν κοντεύει μεσημέρι ...;

Ο πατέρας είχε μείνει άφωνος . Ο μικρός , βλέποντας την έκφραση που είχε πάρει το πρόσωπο του πατέρα του, πήρε το χέρι του και πρόσθεσε :

- Δεν πειράζει όμως , πατέρα , μη στενοχωριέσαι. Εγώ θέλω να σε ευχαριστήσω που, τώρα που βλέπεις πως μεγαλώνω, μου έδωσες την ευκαιρία να καταλάβω το πόσο φτωχοί είμαστε ε μ ε ί ς , εκεί στην πόλη που ζούμε ...;

«Τι “μετράει” και τι δεν “μετράει”…»

“Το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν μετράει την ατμοσφαιρική ρύπανση και τις διαφημίσεις των τσιγάρων, και τα νοσοκομειακά που μεταφέρουν τα θύματα της σφαγής στους αυτοκινητοδρόμους μας. Μετράει τις ειδικές κλειδαριές ασφαλείας στις πόρτες μας και τις φυλακές για τα άτομα που τις σπάνες. Μετράει την καταστροφή της σεκόγιας και του θαύματος της φύσης μας με τη χαοτική εξάπλωση των πόλεων. Μετράει τις βόμβες ναπάλμ και μετράει τις πυρηνικές κεφαλές και τα θωρακισμένα αυτοκίνητα της αστυνομίας για την καταστολή των εξεγέρσεων στις πόλεις μας. Μετράει… τα τηλεοπτικά προγράμματα που δοξάζουν τη βία για να πουλήσουν παιχνίδια στα παιδιά μας.

Το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν δεν λαμβάνει, όμως, υπόψη την υγεία των παιδιών μας, την ποιότητα της εκπαίδευσής τους ή τη χαρά του παιχνιδιού τους. Δεν περιλαμβάνει ούτε την ομορφιά της ποίησής μας ή τη δύναμη των γάμων μας, το πνευματικό επίπεδο του δημόσιου διαλόγου μας ή την ακεραιότητα των δημόσιων αξιωματούχων μας. Δεν μετράει ούτε την ευφυϊα ή το θάρρος μας, τη σοφία και τη γνώση μας, τη συμπόνια μας ή την αφοσίωσή μας στη χώρα μας.

Μετράει τα πάντα, εν ολίγοις, εκτός απ’ ό,τι δίνει αξία στη ζωή”

[Robert F. Kennedy, “Remarks at the University of Kansas” 18 Μαρτίου 1968]

[Aπό το βιβλίο του Michael J. Sandel, “Δικαιοσύνη – Τι είναι σωστό” σε μετάφραση Αλεξάνδρου Κιουπκιόλη, εκδ. Πόλις]

Αγγλικό πρωτότυπο εδώ:

http://eaglestefanos.blogspot.com/2011/04/gross-national-product.html

«Ψυχολογικό & Ηθολογικό τεστ (περί των Αξιών μας)»

Λέγεται πως το παρακάτω τεστ το εφάρμοζε μια Βέλγικη εταιρεία προκειμένου να προβεί σε προσλήψεις. Όταν διέρρευσε, η χρήση του απαγορεύτηκε επειδή αποκάλυπτε τον χαρακτήρα κάθε υποψηφίου. Το τεστ “επιβάλλει” να διαβάστε την παρακάτω ιστορία και να απαντήστε στην ερώτηση όσο πιο αυθόρμητα και γρήγορα μπορείτε. Λοιπόν:

Είναι δυο νησιά γειτονικά. Στο ένα ζει ένας άγριος (βάρβαρος, απολίτιστος με γένια...), και ένας πολιτισμένος (Ευρωπαίος λέει το τεστ). Στο άλλο ζουν αρκετοί άνθρωποι, μεταξύ αυτών και μια κοπέλα που είναι ερωτευμένη με τον Ευρωπαίο και έχει "σχέση" μαζί του. Θέλει να πάει στο απέναντι νησί προκειμένου να συναντήσει τον αγαπημένο της. Ρωτάει το μοναδικό βαρκάρη του νησιού, πόσα θέλει να την πάει απέναντι με τη βάρκα του. Ο βαρκάρης της απαντά ότι δε θέλει λεφτά και ότι θα την πάει στο νησί του καλού της, υπό τον όρο ότι θα είναι γυμνή μέσα στη βάρκα.
Η κοπέλα σοκάρεται...δεν ξέρει τι να κάνει και πάει να ζητήσει τη βοήθεια του σοφού του νησιού. Αυτός αφού, την άκουσε με προσοχή, της απάντησε: "Να κάνεις παιδί μου αυτό που σε προστάζει η καρδιά σου..." Κι έτσι η κοπέλα αποφάσισε να πάει γυμνή, προκειμένου να συναντήσει τον αγαπημένο της. Πράγματι τυπικός ο βαρκάρης την πήγε. Στην προκυμαία όμως ήταν ο άγριος...ο όποιος μόλις είδε γυναίκα και μάλιστα γυμνή… τη βίασε... Τη στιγμή του βιασμού έρχεται ο Ευρωπαίος βλέπει το σκηνικό και έξαλλος λέει στην κοπέλα να τα μαζέψει και να φύγει αμέσως, πως δεν την θέλει πια και πως χωρίζουν! Και τη διώχνει...

Τέλος ιστορίας.

Εσείς πρέπει να αξιολογήσετε τα πέντε πρόσωπα, από τον καλύτερο στον χειρότερο, δηλαδή, στο νούμερο 1 αυτός που πιστεύετε ότι ήταν ο καλύτερος, στο 2 ο αμέσως επόμενος ... και στο 5 ο χειρότερος όλων... Σας θυμίζω τα πρόσωπα: Άγριος, Ευρωπαίος, Κοπέλα, Βαρκάρης, Σοφός. Απαντήστε αμέσως και αυθόρμητα. Μην αναλύσετε το πώς και το γιατί... [Προσωπικά πιστεύω ότι δεν βλάπτει εάν σκεφθείτε την απάντησή σας και εάν μπορείτε να την αιτιολογήσετε!...]

Παρακάτω θα βρείτε και θα διαβάσετε το “κλειδί της ερμηνείας” της απάντησής σας [διότι δεν υπάρχει “σωστή” απάντηση!...]:

Λοιπόν…

Καθένα από τα πέντε πρόσωπα της ιστορίας μας [υποτίθεται πως (και μπορεί να είναι αλήθεια…)] αντιπροσωπεύει κάτι. Συγκεκριμένα:

Ο Βαρκάρης, την αξία και σημασία που δίνουμε στα χρήματα.

Η Κοπέλα, την αξία και τη βαρύτητα που δίνουμε στο συναίσθημα.

Ο Σοφός, τη σημασία που δίνουμε στη λογική.

Ο Άγριος, τη σημασία που δίνουμε στο σεξ, στη ζωή μας.

Ο Ευρωπαίος, τη βαρύτητα που αποδίδουμε στην κρίση – άποψη του κόσμου για εμάς.

Η σειρά, συνεπώς, με την οποία κατατάξατε (από τον καλύτερο προς τον χειρότερο) τα πέντε πρόσωπα της ιστορίας, αποκαλύπτει πώς αξιολογείτε, ιεραρχικά, ό,τι καθένας αντιπροσωπεύει!....

48 αξίες της ζωής

Τελευταία, έπεσε στα χέρια μου το βιβλίο των Εστέβε Πουχόλ Ι Πονς και Ινές Λουθ Γκονθάλεθ “Μάθετε στα παιδιά σας 20 αξίες της ζωής”, το οποίο, σε μετάφραση Βερίνας Χωρεάνθη, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγκυρας। Δεν το έχω διαβάσει ακόμα, αλλά το βρίσκω τουλάχιστον ενδιαφέρον. Και καθώς θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικά τα θέματα αφενός μεν των αξιών, αφετέρου δε της ανατροφής των παιδιών, σπεύδω να αντιγράψω τον κατάλογο των 48 αξιών που αναφέρονται στο βιβλίο (από τις οποίες αναλύονται σ’ αυτό οι 20, ίσως οι “βασικότερες” κατά την εκτίμηση των συγγραφέων –με την οποία προτίμηση, πάντως, δεν συμφωνώ και τόσο…). Μήπως και τις θυμηθούμε… τουλάχιστον κατ’ όνομα!... Ο κατάλογος παρατίθεται εδώ με απόλυτη αλφαβητική σειρά και με έντονη γραφή επισημαίνονται οι, κατά τα παραπάνω, είκοσι.

1. Αγάπη
2. Αισιοδοξία
3. Ανεκτικότητα
4. Απλότητα
5. Αποταμίευση
6. Αυτοβουλία
7. Αυτογνωσία
8. Αυτοέλεγχος
9. Αυτοκριτική
10. Αυτονομία
11. Γενναιοδωρία
12. Δεκτικότητα
13. Δημιουργικότητα
14. Διάλογος
15. Δικαιοσύνη
16. Εγκράτεια
17. Ειλικρίνεια
18. Ειρήνη
19. Ελευθερία
20. Ελευθερία
21. Εμπιστοσύνη
22. Επικοινωνία
23. Εργατικότητα
24. Ευαισθησία
25. Ευγένεια
26. Ευγνωμοσύνη
27. Ισότητα
28. Καλοσύνη
29. Καλοφτιαγμένα πράγματα
30. Κρίση
31. Κριτική αίσθηση
32. Οικολογία
33. Πειθαρχία
34. Περιέργεια
35. Πρωτοβουλία
36. Σεβασμός
37. Σταθερότητα
38. Συμπόνια
39. Συνεργασία
40. Σύνεση
41. Τάξη
42. Τιμιότητα
43. Υγεία Πνευματική
44. Υγεία Σωματική
45. Υπευθυνότητα
46. Υπομονή
47. Φιλία
48. Χαρά

Τί είναι επιστήμη / “Πάσα επιστήμη, χωριζομένη αρετής, μωρία και ου σοφία φαίνεται”

· Επιστήμη είναι η υποδούλωση του ανθρώπου στην τετράγωνη σκέψη μιας απρόσωπης εξουσίας

· Επιστήμη είναι ο βασανισμός και ο θάνατος εκατομμυρίων ζώων, στο βωμό της "υγείας" και της "ομορφιάς"

· Επιστήμη είναι ο θάνατος χιλιάδων ανθρώπων από φάρμακα και φτιαγμένες σε εργαστήρια επιδημίες (βλ. AIDS)

· Επιστήμη είναι η αρχή της ηλεκτρονικής "επικοινωνίας" και το τέλος της επικοινωνίας μέσα από την αγάπη

· Επιστήμη είναι τα όπλα με τα οποία σφάζονται χιλιάδες άνθρωποι

· Επιστήμη είναι η επιμήκυνση μιας ζωής που έχει πεθάνει μέσα στην καθημερινότητα της πολυκατοικίας

· Επιστήμη είναι οι οθόνες όπου σκοτώνουμε τα όνειρά μας

· Επιστήμη είναι ο θάνατος της φύσης μέσα μας και γύρω μας

Συνθήματα από τους τοίχους της Αθήνας του 2010»

Μερικά “αναρχικά” συνθήματα από τους τοίχους της Αθήνας του 2010

• Άδειες ζωές, τίγκα στις πιστωτικές
• Αν θες να ονειρεύεσαι… ξύπνα!
• Απόλαυση με δανεικά… ζωή υπό κατάσχεση
• Αφού δουλεύεις για να ζεις, γιατί “σκοτώνεσαι” στη δουλειά;
• Εγώ ψηφίζω, εσύ ψηφίζεις, αυτός ψηφίζει… αυτοί εξουσιάζουν
• Η φλυαρία των ΜΜΕ είναι η υπεραξία της σιωπής μας
• Μέσα από τις πράξεις μας ζυμώνονται οι υπάρξεις μας
• Μόνο τα ψόφια ψάρια πάνε με το ρεύμα
• Οι διακοπές είναι το άλλοθι στον 11μηνο βιασμό
• Πέτυχαν, λέξεις με νόημα, να ακούγονται ανόητες!
• Πρέζες υπάρχουν πολλές. Απλώς η ηρωίνη σκοτώνει
• Προσδοκώ ανάσταση ζωντανών
• Ρόδα, τσόντα και καριέρα, τη ζωή σου κάνουν πέρα!
• Στο τίποτα του κόσμου σας δε χωρά τίποτα δικό μας
• Το Life Style είναι μαγικό, γιατί μετατρέπει τα μηδενικά σε νούμερα
• Το νου σας! Μας κλέβουν τις ζωές!

«Το άτομο φορέας των αξιών»

Το άτομο φορέας των αξιών

Αγαπητέ κύριε Ισαάκ,

Το ερώτημά σας είναι πραγματικά ιδιαίτερα επίκαιρο, επειδή είναι απίθανο ότι οποιαδήποτε κοινωνικά μέτρα να μπορούν να κάνουν το άτομο πιο συνειδητό, πιο ευσυνείδητο και πιο υπεύθυνο, αλλά θα έχουν το αποτέλεσμα, επειδή κάθε συνάθροιση από άτομα δείχνει μια σαφή τάση να κατεβάζει το επίπεδο της ατομικής συνείδησης.

Επομένως, κάθε συμβουλή που αρχίζει με το «πρέπει» αποδεικνύεται συνήθως μη αποτελεσματική. Αυτό είναι συνυφασμένο με το φανερό γεγονός ότι μόνο το άτομο είναι ο φορέας των αξιών και όχι η μάζα.

Σήμερα αυτό το εξαιρετικά σπουδαίο όχημα της κοινωνικής λειτουργίας κινδυνεύει από ολόκληρη την κουλτούρα μας ή καλύτερα από την μη κουλτούρα μας. Αν μπορούσε το άτομο να βελτιωθεί, νομίζω ότι θα έμπαιναν τα θεμέλια για μια βελτίωση του συνόλου. Ακόμα και ένα εκατομμύριο μηδενικά δεν κάνουν σύνολο ένα.

Γι’ αυτό υιοθετώ την όχι δημοφιλή άποψη ότι μια καλύτερη κατανόηση του κόσμου μπορεί να γίνει εφικτή μόνο με φορέα το άτομο και ότι μόνο το άτομο μπορεί να την προωθήσει. Αλλά αν κανείς αναλογιστεί τον τεράστιο αριθμό των ατόμων, αυτή η αλήθεια μοιάζει με μια συμβουλή που υπαγορεύεται από απόγνωση και ματαιότητα. Αν υποτεθεί ιδεωδώς, έστω και στο ελάχιστο, τότε θα μπορούσε κανείς να καταλάβει ένα άλλο άτομο.

Η απαραίτητη προϋπόθεση για κάτι τέτοιο είναι η κατανόηση του εαυτού μας. Αν ο άνθρωπος δεν κατανοήσει τον εαυτό του, θα βλέπει αναπόφευκτα το άλλο πρόσωπο μέσα από τους απατηλούς και παραμορφωτικούς φακούς των ιδίων του των προκαταλήψεων και προβολών και θα αποδίδει στον άλλο ακριβώς αυτά που χρειάζεται ιδιαίτερα ο ίδιος. Γι’ αυτό πρέπει να κατανοήσουμε ως ένα σημείο τον εαυτό μας αν θέλουμε να έχουμε πραγματική επικοινωνία με τους άλλους.
Σήμερα υπάρχουν ένα σωρό πράγματα που θα έπρεπε να γνωρίζει ο ενήλικας για να είναι εξοπλισμένος για την ζωή. Υποτίθεται ότι είναι κάτοχος αυτής της γνώσης από τα σχολικά χρόνια, αλλά ήταν πολύ νέος τότε για να την κατανοήσει, ενώ αργότερα δεν υπήρχε τίποτα που να τον ωθήσει να ξαναγυρίσει στο σχολείο. Συνήθως δεν έχει χρόνο για κάτι τέτοιο. Κανένας δεν του παρέχει χρήσιμη γνώση απ’ αυτή την άποψη και γι’ αυτό παραμένει σε κατάσταση παιδικής άγνοιας.

Θα έπρεπε να είχαμε σχολεία για ενήλικες, τα οποία να τους έδιναν τουλάχιστο τα στοιχεία της αυτογνωσίας και της γνώσης της ανθρώπινης φύσης.
Συχνά έχω κάνει τέτοιες προτάσεις, αλλά παρέμειναν ευσεβείς πόθοι αν και όλοι παραδέχονται, θεωρητικά, ότι χωρίς αυτογνωσία δεν μπορεί να υπάρξει γενική κατανόηση.

Αν είχαμε να κάνουμε με κανένα τεχνολογικό πρόβλημα ασφαλώς θα βρίσκαμε τους τρόπους και τα μέσα. Αλλά επειδή το πρόβλημα -το πιο σπουδαίο απ’ όλα- είναι η ανθρώπινη ψυχή και οι ανθρώπινες σχέσεις, δεν υπάρχουν δάσκαλοι, ούτε μαθητές, ούτε σχολές ούτε ειδικά μαθήματα και όλα τα αποσείουμε με ένα «θα’ πρεπε».
Το ότι ο καθένας θα’ πρέπει να ξεκινήσει από τον εαυτό του είναι πολύ λίγο δημοφιλές και γι’ αυτό όλα παραμένουν όπως έχουν.

Μόνο όταν οι άνθρωποι γίνονται τόσο νευρικοί ως το σημείο που ο γιατρός να διαπιστώνει νεύρωση, συμβουλεύονται τον ειδικό, του οποίου ο ιατρικός ορίζοντας συνήθως δεν περιλαμβάνει την κοινωνική ευθύνη.

Δυστυχώς οι λεγόμενες θρησκείες ποτέ δεν αποδέχτηκαν οχήματα γενικής ανθρώπινης κατανόησης, αφού, με ελάχιστες εξαιρέσεις, χαρακτηρίζονται από ολοκληρωτικές τάσεις και, απ’ αυτή την άποψη τουλάχιστο, δεν διαφέρουν πολύ από άλλους «ισμούς» και πραγματικά καταστρέφουν τις ανθρώπινες σχέσεις στο κρίσιμο σημείο.

Αν βρίσκεται κανείς στη θέση ενός γιατρού, όπως εγώ, που έρχεται σε άμεση επαφή με πολλούς μορφωμένους ανθρώπους, δεν μπορεί παρά να δοκιμάσει διαρκή έκπληξη με την τρομαχτική ασυνειδητότητα που χαρακτηρίζει τον σύγχρονο πολιτισμένο άνθρωπο.

Η σύγχρονη επιστήμη παρέχει σ’ αυτούς τους ανθρώπους όσες διαφωτιστικές γνώσεις επιθυμούν για πράγματα που θα’ πρεπε να γνώριζαν από την αρχή της κοινωνικής τους ζωής, αλλά που δεν είχαν την ευκαιρία να αποκτήσουν. Αντί να μάθουν, ήταν αναγκασμένοι να μένουν ικανοποιημένοι με γελοίες προκαταλήψεις και αβασάνιστες γνώμες.

Ολόκληρη η κοινωνία μας είναι κερματισμένη από την ειδίκευση και τα αυτοτελή επαγγέλματα είναι τόσο διαφοροποιημένα ώστε δεν γνωρίζει το ένα τι κάνει το άλλο. Δεν μπορούμε να ελπίζουμε τίποτα από τα πανεπιστήμια, αφού βγάζουν μόνον ειδικούς. Ακόμη και η ψυχολογία δεν νοιάζεται για την ενότητα του ανθρώπου, αλλά έχει κερματιστεί σε άπειρες υποδιαιρέσεις που η κάθε μια τους έχει τα δικά της τεστ και τις δικές της θεωρίες.

Όποιος τυχόν αναζητήσει την απαιτούμενη σοφία, σύντομα θα βρεθεί στην κατάσταση του γέρο–Διογένη, που γύριζε στην αγορά της Αθήνας μέρα μεσημέρι με αναμμένο το λυχνάρι αναζητώντας άνθρωπο.

Νομίζω ότι δεν έχω να πω τίποτα περισσότερο για τη σημερινή στάθμη της ανθρώπινης κατανόησης.

25 Οκτωβρίου 1954

Ειλικρινά δικός σας

Κ.Γ.Γιούγκ

_____________________________________
Πηγή : “Επιστολές επιλογή”, Καρλ Γιούγκ, Εκδ. Σπαγείρια, σ. 423.

«Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος (του Τάσου Λειβαδίτη)»

[Σε πολλά blogs και sites παρατίθεται ημιτελές. Ψάξαμε, λοιπόν, και το βρήκαμε ολόκληρο]

«Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος (του Τάσου Λειβαδίτη)»

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
δεν θα πάψεις ούτε στιγμή ν΄αγωνίζεσαι για την ειρήνη και
για το δίκαιο.
Θα βγείς στους δρόμους, θα φωνάξεις, τα χείλια σου θα
ματώσουν απ΄τις φωνές
το πρόσωπό σου θα ματώσει από τις σφαίρες - μα ούτε βήμα πίσω.
Κάθε κραυγή σου μια πετριά στα τζάμια των πολεμοκάπηλων
Κάθε χειρονομία σου σα να γκρεμίζει την αδικία.
Και πρόσεξε: μη ξεχαστείς ούτε στιγμή.
Έτσι λίγο να θυμηθείς τα παιδικά σου χρόνια
αφήνεις χιλιάδες παιδιά να κομματιάζονται την ώρα που παίζουν ανύποπτα στις πολιτείες
μια στιγμή αν κοιτάξεις το ηλιοβασίλεμα
αύριο οι άνθρωποι θα χάνουνται στη νύχτα του πολέμου
έτσι και σταματήσεις μια στιγμή να ονειρευτείς
εκατομμύρια ανθρώπινα όνειρα θα γίνουν στάχτη κάτω από τις οβίδες.
Δεν έχεις καιρό
δεν έχεις καιρό για τον εαυτό σου
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
μπορεί να χρειαστεί ν΄αφήσεις τη μάνα σου, την αγαπημένη
ή το παιδί σου.
Δε θα διστάσεις.
Θ΄απαρνηθείς τη λάμπα σου και το ψωμί σου
Θ΄απαρνηθείς τη βραδινή ξεκούραση στο σπιτικό κατώφλι
για τον τραχύ δρόμο που πάει στο αύριο.
Μπροστά σε τίποτα δε θα δειλιάσεις κι ούτε θα φοβηθείς.
Το ξέρω, είναι όμορφο ν΄ακούς μια φυσαρμόνικα το βράδυ,
να κοιτάς έν΄ άστρο, να ονειρεύεσαι
είναι όμορφο σκυμένος πάνω απ΄το κόκκινο στόμα της αγάπης σου
Να την ακούς να σου λέει τα όνειρα της για το μέλλον.
Μα εσύ πρέπει να τ΄αποχαιρετήσεις όλ΄αυτά και να ξεκινήσεις
γιατί εσύ είσαι υπεύθυνος για όλες τις φυσαρμόνικες του κόσμου,
για όλα τ΄άστρα, για όλες τις λάμπες και
για όλα τα όνειρα
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
μπορεί να χρειαστεί να σε κλείσουν φυλακή για είκοσι ή
και περισσότερα χρόνια
μα εσύ και μες στη φυλακή θα θυμάσαι πάντοτε την άνοιξη,
τη μάνα σου και τον κόσμο.
Εσύ και μες απ΄ το τετραγωνικό μέτρο του κελλιού σου
θα συνεχίσεις τον δρόμο σου πάνω στη γη .
Κι΄ όταν μες στην απέραντη σιωπή, τη νύχτα
θα χτυπάς τον τοίχο του κελλιού σου με το δάχτυλο
απ΄τ΄άλλο μέρος του τοίχου θα σου απαντάει η Ισπανία.
Εσύ, κι ας βλέπεις να περνάν τα χρόνια σου και ν΄ ασπρίζουν
τα μαλλιά σου
δε θα γερνάς.
Εσύ και μες στη φυλακή κάθε πρωί θα ξημερώνεσαι πιο νέος
Αφού όλο και νέοι αγώνες θ΄ αρχίζουνε στον κόσμο
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
θα πρέπει να μπορείς να πεθάνεις ένα οποιοδήποτε πρωινό.
Αποβραδίς στην απομόνωση θα γράψεις ένα μεγάλο τρυφερό
γράμμα στη μάνα σου
Θα γράψεις στον τοίχο την ημερομηνία, τ΄αρχικά του ονόματος σου και μια λέξη : Ειρήνη
σα ναγραφες όλη την ιστορία της ζωής σου.
Να μπορείς να πεθάνεις ένα οποιοδήποτε πρωινό
να μπορείς να σταθείς μπροστά στα έξη ντουφέκια
σα να στεκόσουνα μπροστά σ΄ολάκαιρο το μέλλον.
Να μπορείς, απάνω απ΄την ομοβροντία που σε σκοτώνει
εσύ ν΄ακούς τα εκατομμύρια των απλών ανθρώπων που
τραγουδώντας πολεμάνε για την ειρήνη.
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.

Τασος Λειβαδίτης (1950)

Δείτε και το βιντεάκι - παρουσίαση εδώ:

http://www.youtube.com/watch?v=1HR0tVN2t4g

«Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει» [Ένας σπουδαίος δεκάλογος]

1. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει τι μάρκα αυτοκίνητο οδηγούμε. Θα μας ρωτήσει πόσους ανθρώπους μεταφέραμε με το αυτοκίνητό μας, όταν δεν είχαν μέσο συγκοινωνίας να μετακινηθούν.
2. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει πόσα τετραγωνικά είναι το σπίτι μας. Θα μας ρωτήσει πόσους ανθρώπους φιλοξενήσαμε σ’ αυτό.
3. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει για τις επώνυμες τουαλέτες και τα ακριβά ρούχα που έχουμε στις ντουλάπες μας. Θα μας ρωτήσει πόσους φτωχούς ντύσαμε.
4. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει πόσο μεγάλο μισθό παίρνουμε. Θα μας ρωτήσει εάν συμβιβάσαμε τον χαρακτήρα μας για να τον αποκτήσουμε.
5. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει τον τίτλο ή τα αξιώματα της εργασίας μας. Θα μας ρωτήσει εάν εκτελέσαμε την εργασία μας με ήθος και με προσοχή.
6. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει πόσους φίλους έχουμε. Θα μας ρωτήσει με πόσους ανθρώπους είμαστε φίλοι.
7. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει σε ποια γειτονιά μένουμε. Θα μας ρωτήσει πώς φερθήκαμε στους γειτόνους μας.
8. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει για το χρώμα του δέρματός μας. Θα μας ρωτήσει για το περιεχόμενο της καρδιάς μας.
9. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει σε πόσα μέρη του κόσμου ταξιδεύσαμε και διασκεδάσαμε. Θα μας ρωτήσει εάν επισκεφτήκαμε φτωχικές συνοικίες και αν προσφερθήκαμε να βοηθήσουμε.
10. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει αν είμαστε επώνυμοι και ισχυροί. Θα μας ρωτήσει αν είμαστε ταπεινοί και εάν συγχωρούμε τον πλησίον.

[Αφιερωμένο, εξαιρετικά, στην πρώτη “επίσημη” αναγνώστριά μου, την Αργυρούλα, που κάνει τα πρώτα βήματά της στον χώρο των ιστολογίων…]

Πλήρες αγγλικό κείμενο, εδώ:

http://eaglestefanos.blogspot.com/2008/11/god-wont-ask.html

Είσαι φτωχός ή πλούσιος;

Μια μέρα ένας εύπορος πατέρας πήγε το παιδί του να περάσει μια νύχτα με μια πολύ φτωχή οικογένεια, με σκοπό να του δείξει την κατάσταση άλλων ανθρώπων που δεν έχουν πολλά λεφτά για να ξοδέψουν. Καθώς επιστρέφανε σπίτι τους, ο πατέρας ρώτησε το γιό τι σκέφτεται για την εμπειρία του και αυτός απάντησε: Ήταν μια πολύ καλή εμπειρία πατέρα, Έμαθα πως έχουμε ένα σκύλο και αυτοί έχουν τέσσερις, έχουμε μια πολύ όμορφη πισίνα αλλά αυτοί έχουν το ποτάμι, έχουμε ηλιοροφή αλλά αυτοί έχουν τον ουρανό με τα αστέρια και το φεγγάρι. Έχουμε μια όμορφη βεράντα με μεγάλο κήπο μα αυτοί έχουν το δάσος. Ενώ μίλαγε το παιδί, ο πατέρας άκουγε άφωνος όσα έλεγε ο γιος του. Τότε το παιδί πρόσθεσε: Σε ευχαριστώ πατέρα που μου έδειξες πόσο φτωχοί είμαστε!

Για σένα φίλε μου: Όταν μετράμε τι είμαστε, το αποτέλεσμα είναι η αντίληψη μας για τη ζωή. Αν έχουμε αγάπη, φίλους, υγεία, αίσθηση του χιούμορ και θετική σκέψη, έχουμε τα πάντα στη ζωή. Σκέψου για λίγο και αποφάσισε αν είσαι φτωχός ή πλούσιος…

Αγγλικό αντίστοιχο κείμενο, εδώ:

http://eaglestefanos.blogspot.com/2008/11/who-is-rich-and-who-is-poor.html

Αργοπεθαίνει [Pablo Neruda]

Αργοπεθαίνει
όποιος γίνεται σκλάβος της συνήθειας,
επαναλαμβάνοντας κάθε μέρα τις ίδιες διαδρομές,
όποιος δεν αλλάζει περπατησιά,
όποιος δεν διακινδυνεύει και δεν αλλάζει χρώμα στα ρούχα του,
όποιος δεν μιλεί σε όποιον δεν γνωρίζει.

Αργοπεθαίνει
όποιος αποφεύγει ένα πάθος,
όποιος προτιμά το μαύρο για το άσπρο
και τα διαλυτικά σημεία στο "ι"
αντί ενός συνόλου συγκινήσεων
που κάνουν να λάμπουν τα μάτια,
που μετατρέπουν ένα χασμουργητό σε ένα χαμόγελο,
που κάνουν την καρδιά να κτυπά στο λάθος και στα συναισθήματα.

Αργοπεθαίνει
όποιος δεν αναποδογυρίζει το τραπέζι,
όποιος δεν είναι ευτυχισμένος στη δουλειά του,
όποιος δεν διακινδυνεύει τη βεβαιότητα για την αβεβαιότητα
για να κυνηγήσει ένα όνειρο,
όποιος δεν επιτρέπει στον εαυτό του τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του
να αποφύγει τις εχέφρονες συμβουλές.

Αργοπεθαίνει
όποιος δεν ταξιδεύει,
όποιος δεν διαβάζει,
όποιος δεν ακούει μουσική,
όποιος δεν βρίσκει σαγήνη στον εαυτό του.

Αργοπεθαίνει
όποιος καταστρέφει τον έρωτά του,
όποιος δεν επιτρέπει να τον βοηθήσουν,
όποιος περνάει τις μέρες του παραπονούμενος για τη τύχη του
ή για την ασταμάτητη βροχή.

Αργοπεθαίνει
όποιος εγκαταλείπει μια ιδέα του πριν την αρχίσει,
όποιος δεν ρωτά για πράγματα που δεν γνωρίζει.

Pablo Neruda

Προτεραιότητες

Ένας καθηγητής φιλοσοφίας εμφανίστηκε μια μέρα στην τάξη του με ένα μεγάλο χάρτινο κουτί. Χωρίς να μιλήσει, πήρε από τη χάρτινη κούτα ένα άδειο γυάλινο βάζο και άρχισε να το γεμίζει με μικρές πέτρες. Οι μαθητές τον κοιτούσαν με απορία. Όταν το βάζο δε χωρούσε άλλο, ρώτησε: -Είναι γεμάτο το βάζο; Οι μαθητές απάντησαν: -Ναι, είναι γεμάτο. Αυτός χαμογέλασε και, χωρίς να μιλήσει, πήρε από τη χάρτινη κούτα ένα σακουλάκι με μικρά βότσαλα και άρχισε να γεμίζει το βάζο. Το κούνησε λίγο και τα βοτσαλάκια κύλησαν και γέμισαν τα κενά μεταξύ των πετρών. Όταν το βάζο δεν χωρούσε άλλο, ρώτησε: -Είναι γεμάτο το βάζο; Οι μαθητές απάντησαν: -Ναι, είναι γεμάτο. Αυτός χαμογέλασε πάλι και, χωρίς να μιλήσει, πήρε από τη χάρτινη κούτα ένα σακουλάκι με άμμο και άρχισε να την αδειάζει μέσα στο βάζο. Η άμμος χύθηκε και γέμισε όλα τα κενά μεταξύ των πετρών και των βοτσάλων. Όταν το βάζο δεν χωρούσε άλλο, ρώτησε: Είναι γεμάτο το βάζο; Οι μαθητές δίστασαν για λίγο, αλλά απάντησαν: -Ναι, είναι γεμάτο. Αυτός χαμογέλασε και πάλι και πήρε από τη χάρτινη κούτα δύο μπουκάλια μπύρες και τα άδειασε μέσα στο βάζο. Η μπύρα γέμισε όλο το υπόλοιπο κενό του βάζου. Όταν το βάζο δεν χωρούσε άλλο, ξαναρώτησε: -Είναι γεμάτο το βάζο; Οι μαθητές γέλασαν αυτή τη φορά και απάντησαν: -Ναι, είναι γεμάτο.
-Τώρα, λέει ο καθηγητής, θέλω να θεωρήσετε ότι το βάζο αυτό αντιπροσωπεύει τη ζωή σας. Οι πέτρες είναι τα πιο σημαντικά στη ζωή σας, όπως η οικογένεια, ο σύντροφός σας, η υγεία σας, τα παιδιά σας, οι καλοί σας φίλοι. Οι πέτρες αντιστοιχούν στα πιο σημαντικά, τόσο σημαντικά που ακόμα και αν όλα τα υπόλοιπα λείψουν, η ζωή σας θα εξακολουθήσει να είναι γεμάτη. Τα βοτσαλάκια είναι τα άλλα πράγματα που έρχονται στη ζωή μας. Οι σπουδές μας, η εργασία μας, το σπίτι μας, το αυτοκίνητό μας, είναι μικρά πράγματα, βοτσαλάκια. Αν αυτά τα βάλετε πρώτα στο βάζο, δεν θα υπάρχει χώρος για τις πέτρες, τα σημαντικά της ζωής. Η άμμος είναι όλα τα υπόλοιπα, τα πιο μικρά πράγματα της ζωής. Αν βάλετε πρώτα την άμμο στο βάζο, δεν θα υπάρχει χώρος ούτε για τα βότσαλα, αλλά ούτε και για τις πέτρες. Το βάζο είναι η ζωή σας. Αν ξοδεύετε χρόνο και δύναμη για μικρά πράγματα, δεν θα βρείτε ποτέ χρόνο για τα πιο σημαντικά. Ξεχωρίστε ποια είναι τα πιο σημαντικά για την ευτυχία σας. Μιλήστε με τους γονείς σας, παίξτε με τα παιδιά σας, απολαύστε το σύντροφό σας, προσέξτε την υγεία σας και χαρείτε με τους φίλους σας. Πάντα θα υπάρχει χρόνος για γνώση και σπουδές, πάντα θα υπάρχει χρόνος για εργασία, πάντα θα υπάρχει χρόνος για να φτιάξετε το σπίτι σας και το αυτοκίνητό σας, να πληρώσετε το δήμο και το τηλέφωνο. Όμως να φροντίσετε για τις πέτρες πρώτα. Ξεχωρίστε τις προτεραιότητές σας.
Οι μαθητές είχαν μείνει άφωνοι. Ένας τους, όμως, ρώτησε: -Η μπύρα τι αντιπροσωπεύει; Ο καθηγητής γέλασε και απάντησε: -Χαίρομαι που ρωτάς. Θα σου πω. Δεν έχει σημασία πόσο γεμάτη είναι η ζωή σου, δεν έχει σημασία πόσο στριμωγμένος είσαι, αυτό που έχει σημασία και πρέπει να γνωρίζεις είναι ότι πάντα θα υπάρχει λίγος χώρος και χρόνος για δυό μπυρίτσες…

[Πηγή: Ανυπόγραφο έντυπο]

Τι πρέπει να έχουμε για να είμαστε ευτυχείς

· Περισσότερη αρετή, παρά γνώσεις.
· Περισσότερη αγάπη, παρά ευαισθησία.
· Περισσότερη σύνεση, παρά ευφυΐα.
· Περισσότερη υγεία, παρά πλούτη.
· Περισσότερη άνεση, παρά κέρδη.

Τι δεν πρέπει να έχεις (κατά τον Μαχάτμα Γκάντι)

• Πλούτο χωρίς μόχθο.
• Πολιτική χωρίς αρχές.
• Απόλαυση χωρίς συναίσθημα.
• Γνώση χωρίς χαρακτήρα.
• Εμπόριο χωρίς ήθος.
• Επιστήμη χωρίς ανθρωπιά.
• Λατρεία χωρίς θυσία.

Αν (Ποίημα του Ρ. Κίπλινγκ)

Αν μπορείς στην πλάση τούτη να περιφρονείς τα πλούτη
κι αν οι έπαινοι των γύρω δεν σου παίρνουν το μυαλό,
αν μπορείς στην τρικυμία να κρατήσεις ψυχραιμία,
κι αν μπορείς και στους εχθρούς σου να σκορπίσεις το καλό,
αν μπορείς με μιας να παίξεις κάθε τι που ’χεις κερδίσει,
στην καταστροφή ν’ αντέξεις και να δώσεις κάποια λύση,
αν μπορείς να υποτάξεις πνεύμα, σώμα και καρδιά
αν μπορείς όταν σε βρίζουν να μην βγάζεις τσιμουδιά,
αν μπορείς στην καταιγίδα να μη χάνεις την ελπίδα,
κι αν μπορείς να συγχωρήσεις όταν σ’ έχουν αδικήσει,
αν μπορέσεις τ' όνειρό σου να μη γίνει ο όλεθρός σου,
κι αν μπορέσεις ν’ αγαπήσεις όσους σ’ έχουνε μισήσει,
αν μπορείς να είσαι ο ίδιος στην χαρά και στην οδύνη,
αν η πίστη στην ψυχή σου μπρος σε τίποτα δεν σβήνει,
αν μιλώντας με τα πλήθη τη συνείδηση δεν χάνεις,
αν μπορέσεις να χωνέψεις πως μια μέρα θα πεθάνεις,
αν ποτέ δεν σε μεθύσει του θριάμβου το κρασί,
αν στα ψέματα των άλλων δεν λες ψέματα κι εσύ,
αν μπορείς να μη θυμώνεις, αλλά μήτε και να κλαις
όταν άδικα σου λένε πως εσύ μονάχα φταις.
Αν μπορείς με ηρεμία δίχως νεύρα ή δυσφορία
και τα ίδια σου τα λόγια να τ’ ακούς παραλλαγμένα,
αν μπορείς κάθε λεπτό σου να ’ναι μια δημιουργία
και ποτέ σου να μην μένεις με τα χέρια σταυρωμένα.
Αν οι φίλοι σου κι οι εχθροί σου δεν μπορούν να σε πληγώσουν
αν οι σχέσεις με μεγάλους τα μυαλά δεν σου σηκώνουν
αν τους πάντες λογαριάζεις μα… κανένα χωριστά,
αν μπορέσεις να φυλάξεις και τα ξένα μυστικά…
Έ! Παιδί μου τότε…
Θα μπορέσεις ν’ απολαύσεις όπως πρέπει τη ζωή σου…
Θα ’σαι άνθρωπος σπουδαίος κι όλη η γη θα ’ναι δική σου!

(Ρ। Κίπλινγκ, Άγγλος ποιητής & πεζογράφος 1865-1936, Βρ. Νόμπελ 1907)

Υ.Γ. (10-12-2010):

English text here:

http://eaglestefanos.blogspot.com/2010/09/if-by-rudyard-kipling.html

Θερμοπύλες [Κ.Καβάφης]

Τιμή σ’ εκείνους όπου στην ζωή των
ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες.
Ποτέ από το χρέος μη κινούντες·
δίκαιοι κ’ ίσιοι σ’ όλες των τες πράξεις,
αλλά με λύπη κιόλας κ’ ευσπλαχνία·
γενναίοι οσάκις είναι πλούσιοι, κι όταν
είναι πτωχοί, πάλ’ εις μικρόν γενναίοι,
πάλι συντρέχοντες όσο μπορούνε·
πάντοτε την αλήθεια ομιλούντες,
πλην χωρίς μίσος για τους ψευδομένους.

Και περισσότερη τιμή τούς πρέπει
όταν προβλέπουν (και πολλοί προβλέπουν)
πως ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος,
κ’ οι Μήδοι επί τέλους θα διαβούνε.

Οι Άνθρωποι (Ποίημα)

Το παρακάτω ποίημα το ανακάλυψα στο διαδίκτυο, σε ανύποπτο χρόνο. Δεν γνωρίζω τον ποιητή. Ας είναι καλά, όποιος κι αν είναι!... Τον ευχαριστώ, από καρδιάς…

Οι άνθρωποι

Σας αντάμωσα στην αρχή της πορείας μου
τότε που με μόνη αποσκευή τα όνειρά μου
είχα κινήσει για το μεγάλο ταξίδι.
Τότε... λίγο πριν αποφασίσω για της ζωής μου το δρόμο
σας συνάντησα...
Κι ήσασταν αλήθεια πολλοί... Άνθρωποι... άνθρωποι...
Και προχωρούσατε...
και πηγαίνατε χωρίς πουθενά να σκοντάφτετε,
γιατ' ήταν κατηφόρα ο δρόμος σας.
Και κατεβαίνατε... και κατεβαίνατε...
με το ίδιο πάντα αργό βήμα,
λες και φοβόσασταν μη φτάσετε κάποτε στο τέρμα.
Κι ήταν κλειστές οι εκκλησίες σας
και σβησμένες οι λαμπάδες σας.
Κι ήταν δίχως σημαίες τα κάστρα σας
κι αραχνιασμένα τα καμπαναριά σας.
Μόνο βιολιά αντηχούσαν στον δρόμο σας
τα βιολιά... κι οι φωνές σας.
Ναι!... ήσασταν στ' αλήθεια πολλοί.
Άνθρωποι... άνθρωποι...
που τριβόσασταν αγκώνα μ' αγκώνα,
μα τα χέρια σας ήταν άδεια.
Άνθρωποι πολλοί
που όμως ήσασταν ξένοι κι έρημοι
μες στην πληθώρα των ανθρώπων.
Τότε...
Ζήτησα να δω τα μάτια σας
και δεν βρήκα παρά μαύρους κύκλους γύρω απ' αυτά.
Ζήτησα ν' ακούσω το τραγούδι σας
και σας άκουσα μονότονα να επαναλαμβάνετε
"όλα πάνε καλά".
Έψαξα να βρω τις καρδιές σας
και μού’πατε πως τις είχατε από χρόνια αμπαρωμένες
κι ίσως... να μη ζούσανε πια.
Ρώτησα για τα όνειρά σας
και μ' απαντήσατε πως είχαν πεθάνει, πριν γεννηθούν.
Έψαξα για χαμόγελα
και δεν βρήκα παρά συμμετρικές κινήσεις
που αγγίζανε μόνο τα χείλη σας.
Τότε... ρώτησα…
πού βγάζει ο δρόμος σας
και μου δείξατε ένα μνήμα...
"για κει τραβάμε όλοι" μού’πατε με μια φωνή
και βιαστήκατε ν' αλλάξουμε συζήτηση.
Κι ωστόσο...
Λέγατε πως ήσασταν ευτυχισμένοι.
Κι ήτανε αναμμένα τα πλούσια φώτα σας
κι είχατε λουλούδια στους δρόμους.
Κι ήταν γεμάτες οι βιτρίνες σας
από φτηνές πραγμάτειες
και ντυμένα τα λόγια σας με χαρτιά πολυτελείας.
Όλα φάνταζαν στον δρόμο σας
κι όλα μοιάζαν με χρυσάφι.
Κι έπαιζαν σειρηνικά τα βιολιά σας
και ηχούσαν τα βιολιά σας.
Κι αντηχούσαν σαν κλάμα και... σαν κλάμα.
Και φωνάζατε σείς..
Και γελούσατε...
Και γλεντούσατε...
Και γλεντούσατε... δίχως μάτια και δίχως καρδιά
δίχως χαμόγελα και δίχως τραγούδια...
δίχως όνειρα και δίχως τέρμα…
κι ωστόσο λέγατε πως ήσασταν ευτυχισμένοι.
Όμως...
Τί κι αν είστε οι πολλοί στην πορεία σας;
Τί κι αν στιγμή δε νυστάζουν τα δικά σας βιολιά;
Τί με νοιάζει εμένα;
Προτιμώ τον ανήφορο.
Τους γενναίους της γης που ολοένα προχωρούν
από κορφή σ' άλλη κορφή να πάνε.
Προτιμώ τα μάτια μου.
Προτιμώ του ήλιου το φως.
Προτιμώ τις καμπάνες.
Προτιμώ τις σημαίες.
Προτιμώ το Τέρμα... εκείνο το Τέρμα
που βγάζει απ' τα νέφη κι απ' τον ήλιο πιο πάνω.
Προτιμώ τον ανήφορο!...
Να πεθάνω εγώ
δεν μπορώ να πεθάνω!...