Περί Τραπεζών…

·         Νομίζαμε ότι πεθαίνουμε για την πατρίδα. Δεν αργήσαμε να συνειδητοποιήσουμε πως το κάναμε για τα θησαυροφυλάκια των τραπεζών

Ανατόλ Φρανς

·         Τα τραπεζικά ιδρύματα είναι πιο επικίνδυνα για τις ελευθερίες μας από την εξουσία, την αστυνομία και το στρατό μαζί

Τόμας Τζέφερσον

·         Τι είναι η διάρρηξη μιας τράπεζας, μπροστά στο να ιδρύεις τράπεζα

Μπ. Μπρεχτ

·         Αν κλέψεις 500 000 ευρώ από μία τράπεζα, είσαι ληστής. Αν…κλέψεις ένα ευρώ από 500 000 ανθρώπους, είσαι τράπεζα

Ν. Τάγιος

·         Η διαφορά μεταξύ των τραπεζών και της Μαφίας είναι η εξής: Οι τράπεζες γνωρίζουν καλύτερα τα νομικά και ρυθμιστικά ζητήματα, αλλά η Μαφία καταλαβαίνει την κοινή γνώμη

Nicholas Nassim Taleb (“Η κλίνη του Προκρούστη”)

·         Τράπεζα είναι το ίδρυμα που σου δανείζει λεφτά αν μπορείς ν' αποδείξεις ότι δε σου χρειάζονται

Mark Twain

·         Οι τράπεζες σου δίνουν την ομπρέλα τους όταν έχει ήλιο και σου την παίρνουν πίσω όταν αρχίσει να βρέχει

Μίμης Ανδρουλάκης [“Θηλυκό πόκερ”]

·         Η σκληρότερη βία είναι των τραπεζών

Ρομίν Γαβράς

Αποσπάσματα από το βιβλίο του John Lanchester “Ουπς! Πώς φτάσαμε να χρωστούν όλοι σε όλους και κανείς να μην μπορεί να πληρώσει…” (εκδ. Anubis)

            «Οι τράπεζες είχαν δίκιο να σκέφτονται ότι δεν υπήρχε αρνητική πλευρά στο ρίσκο που έπαιρναν. Όπως έχω ήδη πει, οι τράπεζες ήταν “πολύ μεγάλες για να καταρρεύσουν” και αυτό θα έχει τεράστιες συνέπειες για όλους μας μέσα στην επόμενη δεκαετία ή και δεκαετίες.  Αυτή η ίδια η άποψη μας έφερε εδώ που μας έφερε, δημιουργώντας μία περαιτέρω ανωμαλία στη διάρθρωση των κινήτρων της τραπεζικής βιομηχανίας. Οι τράπεζες ήξεραν ότι, σε όσο κακό χάλι και αν βρεθούν, θα είναι αδύνατο για τις κυβερνήσεις να μην τις διασώσουν. Κάτι που σήμαινε ότι μπορούσαν να συνεχίσουν να τζογάρουν τεράστια ποσά, γνωρίζοντας με κάθε ασφάλεια ότι, αν τα έχαναν, η κυβέρνηση της καθεμίας –δηλαδή εμείς οι φορολογούμενοι- θα πλήρωνε το λογαριασμό. Φανταστείτε να πάτε σε ένα καζίνο και να παίξετε ρουλέτα και κάθε φορά που κερδίζετε να κρατάτε τα χρήματα. Αν όμως η μπίλια κάτσει στο 0, χάνετε το δεκαπλάσιο όλων των μέχρι τότε κερδών –και τα καλά νέα είναι ότι δε θα χρειαστεί να το πληρώσετε: έρχεται η κυβέρνηση και πάει στο ταμείο αντί για εσάς και εσείς κρατάτε όσα έχετε κερδίσει! Υπέροχο, έτσι δεν είναι; Σε αυτό το σύστημα το μόνο σου κίνητρο είναι να συνεχίζεις να τζογάρεις όλο και περισσότερα ποσά και να βγάζεις όλο και περισσότερα χρήματα» [John Lanchester, Ουπς!  σελ. 238 παρ.2]

            «Οι τράπεζες ήταν απίστευτα κερδοφόρες όχι επειδή έκαναν κάτι καλύτερα, αλλά απλά γιατί έβαζαν όλο και μεγαλύτερα, όλο και πιο ριψοκίνδυνα στοιχήματα – έριχναν όλο και πιο πολλά λεφτά στη μεγάλη ρουλέτα. Δεν είναι απλά τρόπος του λέγειν, είναι η κυριολεκτική διαπίστωση μια ακαδημαϊκής μελέτης του Andrew Haldane, στελέχους της Τράπεζας της Αγγλίας, αρμόδιου για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Μεταξύ 1986 και 2006, η μέση ετήσια απόδοση των τραπεζικών μετοχών εκτοξεύθηκε από τον ιστορικό κανόνα του 2% στο 16%. Γιατί; Επειδή οι τράπεζες τζόγαραν περισσότερο. Δεν ήταν θέμα επιδεξιότητας, αποτελεσματικότητας, προνομιακών πληροφοριών ή κριτικής ικανότητας, ήταν απλά πιο ριψοκίνδυνα στοιχήματα» [John Lanchester, Ουπς!  σελ. 50 α’ μισό]

            «Αν η παγκόσμια οικονομική κρίση μπορεί να αναχθεί σε ένα και μόνο φαινόμενο, αυτό θα ήταν το εξής: είναι γεγονός ότι κανείς δεν γνωρίζει ποιες τράπεζες είναι φερέγγυες. Δεδομένου ότι οι τράπεζες είναι κρίσιμες στη δημιουργία και τη λειτουργία της πίστωσης, μια τραπεζική κρίση οδηγεί κατευθείαν σε οξεία πιστωτική κρίση. Αυτός είναι επίσης ο λόγος που τα τεράστια ποσά χρημάτων που διοχετεύονται στον τραπεζικό τομέα από τις κυβερνήσεις έχουν την τάση να μη φέρνουν το αποτέλεσμα που υποτίθεται ότι θα έφερναν, δηλαδή να ξαναρχίσουν να χορηγούνται δάνεια σε επιχειρήσεις και καταναλωτές» [John Lanchester, Ουπς!  σελ. 55 αρχή]

            «Τα ζόμπι στις ταινίες τρόμου είναι σχετικά εύκολο να αντιμετωπιστούν: δεν έχουν επενδυτές από πίσω τους, δεν προσλαμβάνουν λομπίστες, δεν κάνουν δωρεές σε πολιτικά κόμματα, δεν μπορούν να σηκώσουν το τηλέφωνο και να φοβερίσουν υψηλά ιστάμενους πολιτικούς. Οι τράπεζες – ζόμπι δεν υπόκεινται σε κανέναν από τους περιορισμούς αυτούς και αποτελούν ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα: ένα τρομερά μεγάλο πρόβλημα. Και, αντίθετα με τα ζόμπι, υπάρχουν στην πραγματικότητα» [John Lanchester, Ουπς!  σελ. 58 β’μισό]

            «Ήταν ένα χάος. Η όλη ιδέα των δανείων “δηλωνόμενου εισοδήματος”, όπου ο δανειολήπτης απλά έλεγε πόσα έβγαζε και ο δανειστής εμπιστευόταν το λόγο του, αποτελεί μια ανοιχτή πρόσκληση για απάτη. Είναι γνωστά εξάλλου ως “δάνεια του ψεύτη”. Η ύπαρξή τους πολύ γρήγορα οδήγησε στη δημιουργία του λεγόμενου δανείου NINJA: No Income, No Job or Assets (Νίντζα: Όχι εισόδημα, όχι δουλειά ούτε περιουσιακά στοιχεία). Άραγε για ποιο λόγο κάποιος που έχει σώας τας φρένας να θέλει να δανείσει λεφτά σε κάποιον που δεν έχει ούτε εισόδημα ούτε δουλειά ούτε περιουσιακά στοιχεία; Απάντηση: επειδή πουλούσε το δάνειο σε κάποιον τρίτο, άρα ποσώς τον ένοιαζε» [John Lanchester, Ουπς!  σελ. 149 τέλος]

            «Ναι, οι ρυθμιστικές αρχές ήταν άχρηστες, αλλά η αποτυχία τους δεν έμοιαζε με αυτήν ενός ναυαγοσώστη ο οποίος δεν αντιλαμβάνεται ότι κάποιοι κολυμβητές έχουν πρόβλημα. Έμοιαζε, απεναντίας, με εκείνη ενός ναυαγοσώστη που στη βάρδια του κάποιοι κολυμβητές αδειάζουν στα κρυφά φιάλες αίματος γιατί βρίσκουν συναρπαστική την ιδέα να αποκτήσει το μέρος λίγη ζωντάνια με κάνα δυο καρχαρίες. Η απορρύθμιση είναι υπαίτια για μεγάλο μέρος των εξελίξεων και θα πρέπει να έχουμε κατά νου ότι μία προς μία όλες οι αλλαγές των κανόνων που έστρωσαν το δρόμο προς το κραχ ήταν το αποτέλεσμα δραστικών πιέσεων από τα λόμπι των τραπεζών. Όταν οι τραπεζίτες – γκάγκστερ δεν έπαιρναν την απορρύθμιση που ήθελαν, σε κάθε περίπτωση θα έβρισκαν τον τρόπο να ξεφύγουν απ’ τους κανόνες. “Ανευθυνότητα”: μια λέξη που ο πρόεδρος Obama χρησιμοποίησε αρκετές φορές για τις πράξεις των τραπεζιτών. Είναι μια καλή λέξη» [John Lanchester, Ουπς!  σελ. 235-236]

            «Η πιστωτική συρρίκνωση δημιούργησε ακόμη καλύτερες συνθήκες στην αγορά –και εννοούμε υπέρ των τραπεζών. Η Goldman Sachs είναι το πιο θεαματικό παράδειγμα. Αυτή η τράπεζα αναγκάστηκε το Σεπτέμβριο του 2008 να αποχαρακτηριστεί ως επενδυτική προκειμένου να μπορεί να λάβει την κρατική βοήθεια, μόνο και μόνο για να δηλώσει τον Ιούλιο του 2009 κέρδη ρεκόρ όλων των εποχών –και αντίστοιχα μπόνους. Η τράπεζα, που θα είχε βουλιάξει χωρίς την κρατική βοήθεια και βρέθηκε στην ανάγκη να δανειστεί απ’ τους φορολογούμενους $10 δις., μόλις οκτώ μήνες μετά είχε επιφυλάξει $11,8 δις. σε μερίσματα, μπόνους και επιδόματα προς τον εαυτό της» [John Lanchester, Ουπς!  σελ. 261-262]

            «Χάρη στα ειδικά μέτρα που έχουν επιβληθεί σήμερα, οι τράπεζες μπορούν να δανειστούν από τις κυβερνήσεις τους κατ’ ουσίαν με μηδενικά επιτόκια. Μπορούν στη συνέχεια να επενδύσουν τα χρήματα με υψηλότερα επιτόκια, π.χ. 5%. Πρόκειται για μια άμεση μεταφορά πλούτου από τους φορολογούμενους στις τράπεζες» [John Lanchester, Ουπς! σελ. 274 αρχή]

            «Τα σούπερ μάρκετ και οι φαρμακευτικές εταιρείες και οι αεροπορικές εταιρείες έχουν εσωτερικεύσει την ανάγκη για ασφάλεια. Δεν είναι τιτάνες της ηθικής, αλλά το έχουν αντιληφθεί: τα ατυχήματα είναι κακά, γιατί μπορούν να τους εξαφανίσουν απ’ το χάρτη. Οι τράπεζες δεν το έχουν αντιληφθεί: έπαθαν ένα καταστροφικό ατύχημα και την έβγαλε μέλι, γάλα, άρα ποιο το κίνητρο να αλλάξουν;» [John Lanchester, Ουπς! (#04471), σελ. 279 παρ.1]

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Γιάννη Βαρουφάκη “Παγκόσμιος Μινώταυρος” (εκδ. Λιβάνης)

            «Τα CDO λειτούργησαν ως μια ανοιχτή πρόκληση για να τυπώνει χρήμα κάθε τυχάρπαστος τραπεζίτης! Δεν πρέπει, λοιπόν, να απορεί κανείς που ο Warren Buffett είχε χαρακτηρίσει τα CDO Όπλα Μαζικής Καταστροφής» [Γιάννης Βαρουφάκης, Παγκόσμιος Μινώταυρος, σελ. 38 τέλος]

            «Η παγκόσμια οικονομία εθίστηκε σε αυτό το τοξικό ιδιωτικό χρήμα, το οποίο, από τη φύση του, αβγάτιζε αενάως. Κάποια στιγμή το ιδιωτικό αυτό χρήμα εξαφανίστηκε από προσώπου γης. Και τότε ήρθε η κατάρρευση, το Κραχ. Ο μόνος λόγος που το Κραχ του 2008 δεν είχε τα εμφανή αποτελέσματα του Κραχ του 1929 (εκατοντάδων χιλιάδων λιμοκτονούντων αστέγων στις Hooberville- παραγκουπόλεις) ήταν ότι οι αρχές, και δη οι Κεντρικές Τράπεζες, είχαν μάθει κάτι από τα διδάγματα του Κραχ του 1929. Έτσι, έσπευσαν να αντικαταστήσουν το κατεστραμμένο ιδιωτικό χρήμα με νέο, φρεσκοτυπωμένο δημόσιο χρήμα. Έτσι, οι ζημίες των άφρονων τραπεζιτών μετατράπηκαν σε βουνά νέου δημόσιου χρέους. Το καλό των γρήγορων αντανακλαστικών των Κεντρικών Τραπεζών ήταν ότι το τραπεζικό σύστημα κρατήθηκε σχεδόν ζωντανό, νεκροζώντανο μεν, σε λειτουργία δε (και δεν είχαμε τα χιλιάδες λουκέτα των τραπεζών της δεκαετίας του ’30). Το κακό  ήταν ότι έτσι γεννήθηκε η Κρίση Δημόσιου Χρέους και, παράλληλα, ένα νέο τρισάθλιο, καταπιεστικό καθεστώς: η Πτωχοτραπεζοκρατία» [Γιάννης Βαρουφάκης, Παγκόσμιος Μινώταυρος, σελ. 298-299]

            «Τα ποσά που θυσιάζονταν στο βωμό της διάσωσης των τραπεζιτών αυξάνονταν εκθετικά. Την ίδια ακριβώς εποχή ο μέσος Αμερικανός έβλεπε το βιος του να διαλύεται χωρίς κανείς να τον βοηθά. Σας θυμίζει κάτι αυτό; Τα διάφορα πακέτα διάσωσης (είτε της Wall Street είτε του ελληνικού δημοσίου) είχαν αποδέκτες μόνο  εκείνους που ευθύνονται για την καταστροφή της μετά το 2008 Κρίσης (τους τραπεζίτες) την ώρα που  δίνονται δήθεν για να εξυπηρετηθεί το κοινό καλό. Πρόκειται, πράγματι, για μια πολύ περίεργη ερμηνεία του “κοινού καλού”» [Γιάννης Βαρουφάκης, Παγκόσμιος Μινώταυρος, σελ. 322-323]

            «Δυστυχώς σήμερα, τέσσερα χρόνια μετά το δικό μας 1929, η ζυγαριά της ισχύος γέρνει προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση: δεν πέρασαν παρά ένα ή το πολύ δύο χρόνια μετά το κραχ του 2008 για να αποδυναμωθεί η πολιτική εξουσία. Ιδίως η κυβέρνηση Obama σπατάλησε όλο το πολιτικό κεφάλαιό της ια να στηρίξει άνευ όρων τον ημιθανή χρηματοπιστωτικό τομέα της Wall Street. Όπως στις ταινίες με ζόμπι, π.χ. στο Night of the Living Dead [Η Νύχτα των Ζωντανών Νεκρών], οι νεκροζώντανες τράπεζες άντλησαν αστείρευτες ζωτικές δυνάμεις από τα κράτη και στη συνέχεια στράφηκαν εναντίον  τους! Τόσο στην Αμερική όσο και στην Ευρώπη οι πολιτικοί τρέμουν από το φόβο τους μπροστά στις τράπεζες που μόλις χτες είχαν διασώσει [Στην Ευρώπη οι πολιτικοί φοβούνται ακόμα και εκείνους τους τραπεζίτες τους οποίους εξακολουθούν να διασώζουν καθημερινά δίνοντάς τους δισεκατομμύρια!] . Επομένως, ο χρηματοπιστωτικός τομέας, που βρισκόταν στην καρδιά του προβλήματος, προκαλεί δέος στους πολιτικούς, με συνέπεια όχι μόνο να καθίσταται αδύνατον να εφαρμοστούν πολιτικές αντιμετώπισης της συνεχιζόμενης Κρίσης, αλλά και να απαγορεύεται κάθε ορθολογικός δημόσιος διάλογος για το τι πραγματικά συνέβη» [Γιάννης Βαρουφάκης, Παγκόσμιος Μινώταυρος, σελ. 329 παρ.2]

            «Ενώ η Ελλάδα είχε όντως μεγάλο έλλειμμα, πριν από το Κραχ του 2008, η Ιρλανδία ήταν υπόδειγμα δημοσιονομικής αρετής, η Ισπανία είχε πλεόνασμα στο ισοζύγιο των εμπορικών της συναλλαγών και η Πορτογαλία δεν βρισκόταν σε χειρότερη θέση από τη Γερμανία σε ό,τι αφορούσε το έλλειμμα και το χρέος της. Ποιος, όμως, ενδιαφέρεται για την αλήθεια, όταν τα ψέματα είναι πολύ πιο ευχάριστα αλλά και χρήσιμα για εκείνους που προσπαθούν απεγνωσμένα να μετατοπίσουν τα φώτα της δημοσιότητας από την πραγματική εστία της Κρίσης, τον τραπεζικό τομέα;» [Γιάννης Βαρουφάκης, Παγκόσμιος Μινώταυρος, σελ. 331-332]

            «Η ιστορία θα πει ότι το 2009 οι δυτικές κυβερνήσεις παραδόθηκαν άνευ όρων στις χρεοκοπημένες τράπεζες. Και όπως συμβαίνει συνήθως όταν συνθηκολογεί κανείς απέναντι σε αδίστακτους αντιπάλους, δεν υπήρξε κανένα έλεος για τους ηττημένους. Πράγματι, τόσο το Σχέδιο Geither – Summers όσο και η δημιουργία του EFSF αύξησαν την εκβιαστική ισχύ των τραπεζών έναντι των πολιτικών που έσπευσαν να τις ευνοήσουν» [Γιάννης Βαρουφάκης, Παγκόσμιος Μινώταυρος, σελ. 356-357]

            «Σε αντίθεση με τις ιαπωνικές τράπεζες – ζόμπι, που παρέμεναν πολιτικά ανίσχυρες, οι αμερικανικές και ευρωπαϊκές τράπεζες – ζόμπι, εξουσιάζουν τα πάντα στο νέο κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο το οποίο αποκαλώ Πτωχοτραπεζοκρατία» [Γιάννης Βαρουφάκης, Παγκόσμιος Μινώταυρος, σελ. 379 παρ.1 τέλος]

            «Τα hedge funds, αλλά και οι διευθύνοντες των “κανονικών” τραπεζών (ιδίως όσων διέθεταν παρατράπεζες στις οποίες καταχώνιαζαν τις πιο “ιδιαίτερες” συναλλαγές τους) είχαν μια επιφοίτηση: “Γιατί να μη χρησιμοποιήσουμε”, σκέφτηκαν, “το δημόσιο χρήμα που μας δόθηκε από τα κράτη και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για να στοιχηματίσουμε ότι, αργά ή γρήγορα, οι δημοσιονομικές πιέσεις (οι οποίες οφείλονταν τόσο στην ύφεση που μείωνε τα φορολογικά έσοδα των κυβερνήσεων, όσο και στη σημαντική αύξηση του δημόσιου χρέους για την οποία ευθύνονταν οι ίδιες οι τράπεζες) θα προκαλέσουν τη χρεοκοπία ενός ή περισσότερων κρατών της ευρωζώνης;”» [Γιάννης Βαρουφάκης, Παγκόσμιος Μινώταυρος, σελ. 411 παρ.2]

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Σταύρου Λυγερού “Από την κλεπτοκρατία στη χρεοκοπία ” (εκδ. Πατάκη)

            «Εάν η επιβίωση των τραπεζών είναι εγγυημένη από το κράτος, σημαίνει ότι δεν υφίστανται τη δοκιμασία των Αγορών. Η δοκιμασία της αγοράς δεν είναι μόνο ο μεταξύ τους ανταγωνισμός σε περιόδους θετικής ανάπτυξης, είναι και ο αγώνας επιβίωσης σε συνθήκες κρίσης. Με άλλα λόγια, είναι βαθιά ανήθικο και πολιτικά απαράδεκτο σε συνθήκες κρίσης οι τράπεζες (και οι συναφείς επιχειρήσεις) να χρηματοδοτούνται πλουσιοπάροχα από τους φορολογουμένους και στις περιόδους παχιών αγελάδων να αποκομίζουν υπερκέρδη, τα οποία, βεβαίως, δεν μοιράζονται με το κράτος» [Σταύρος Λυγερός, Από την κλεπτοκρατία στη χρεοκοπία, σελ. 289-290]

            «Η κρίση έφερε με καταλυτικό τρόπο στην επιφάνεια τη δομική ανισορροπία του συστήματος. Όπως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις, απομυθοποίησε ιδεολογήματα που μέχρι πρότινος είχαν ισχύ αναμφισβήτητης αλήθειας. Κατέστησε εξόφθαλμο ότι το σύστημα είναι κομμένο και ραμμένο στα μέτρα μιας ολιγαρχίας του χρήματος και όλα τα άλλα είναι αφόρητη υποκρισία. Όταν τα πράγματα πήγαιναν καλά, εθεωρείτο έγκλημα καθοσιώσεως ακόμα και η παραμικρή κρατική παρέμβαση. Όταν ενέσκηψε η καταιγίδα που προκάλεσαν οι ίδιες οι τράπεζες, οι ιεροφάντες της ανεξαρτησίας των Αγορών, που θεωρούσαν ιερή και απαραβίαστη αρχή τον ανταγωνισμό, τον κατακρεούργησαν. Ζητούσαν την παρέμβαση του κράτους και το χειροκρότησαν όταν έσπευσε με χρήμα των φορολογουμένων να ξελασπώσει τους πρωταγωνιστές του τζόγου, κοινωνικοποιώντας τις ζημιές τους» [Σταύρος Λυγερός, Από την κλεπτοκρατία στη χρεοκοπία, σελ. 290-291]

            «Οι Έλληνες τραπεζίτες δεν θέλουν το “κούρεμα”, επειδή φοβούνται ότι με την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών το κράτος θα βάλει βαθιά το πόδι του στα μαγαζιά τους. Τα παπαγαλάκια τους στα ΜΜΕ μιλούν για το “έγκλημα” της κρατικοποίησης των τραπεζών! Ας σημειωθεί ότι αυτό το “έγκλημα” διαπράχθηκε στη Βρετανία από τον Γκόρντον Μπράουν. Εάν οι μεγαλομέτοχοι των τραπεζών δεν θέλουν την ανάμειξη του κράτους, μπορούν να την αποφύγουν καλύπτοντας τις απώλειες με δικά τους κεφάλαια. Στην πραγματικότητα, θέλουν το κράτος να διασώσει τις τράπεζες, αλλά το κουμάντο να συνεχίσουν να το κάνουν χωρίς κανέναν έλεγχο οι ίδιοι. Οι τράπεζες υποστηρίζουν ότι τις συμπαρασύρει η κρίση δημοσίου χρέους. Αυτό είναι αλήθεια, αλλά η αλήθεια αυτή έχει και άλλη όψη. Για χρόνια οι ελληνικές τράπεζες δανείζονταν από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με πολύ χαμηλό επιτόκιο και δάνειζαν το ελληνικό δημόσιο με πολλαπλάσιο» [Σταύρος Λυγερός, Από την κλεπτοκρατία στη χρεοκοπία, σελ. 392-393παρ.2]

Βλέπετε σχετικώς και τις εξής προηγούμενες αναρήσεις:

·         Αποσπάσματα από το βιβλίο “Εξομολογήσεις ενός διεφθαρμένου τραπεζίτη”

http://eaglestefanos.blogspot.gr/2010/05/blog-post_13.html

·         Money as Debt / Το Χρήμα ως Χρέος

http://eaglestefanos.blogspot.gr/2011/06/money-as-debt.html

Μη-Aγανακτισμένοι πολίτες “Αγανακτήστε!”

Αποσπάσματα από το (επίκαιρο!) βιβλίο του Stephane Hessel “Αγανακτήστε!”

«Τολμούν να μας λένε ότι το κράτος δεν μπορεί να πληρώσει το κόστος αυτών των κοινωνικών μέτρων. Αλλά πώς συμβαίνει να του λείπουν σήμερα τα χρήματα για να διατηρήσει και να προεκτείνει τις κοινωνικές κατακτήσεις, εφόσον η παραγωγή πλούτου έχει αυξηθεί σημαντικά από την εποχή της Απελευθέρωσης; Όταν θεσπίστηκαν τα κοινωνικά μέτρα, η Ευρώπη ήταν κατεστραμμένη από τον πόλεμο…. Το κράτος δεν πληρώνει διότι η εξουσία του χρήματος, την οποία πολέμησε η Αντίσταση, δεν ήταν ποτέ τόσο μεγάλη, αυθάδης, εγωιστική όσο σήμερα. Η εξουσία του χρήματος έχει υπηρέτες σε όλες τις βαθμίδες και τις σφαίρες του κράτους. Οι τράπεζες, που στο μεταξύ ιδιωτικοποιήθηκαν, ανησυχούν για τα μερίσματά τους και για τους μισθούς των υψηλόβαθμων στελεχών τους, αλλά δεν ενδιαφέρονται για το γενικό συμφέρον. Το χάσμα μεταξύ των πολύ πλουσίων και των πολύ φτωχών δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερο. Και η κούρσα του χρήματος και του ανταγωνισμού δεν ενθαρρυνόταν ποτέ με τέτοια ένταση» [σελ. 16 όλη - 17 παρ.1]

«Είναι αλήθεια ότι οι αιτίες της αγανάκτησης εμφανίζονται σήμερα λιγότερο σαφείς. Ο κόσμος είναι πιο περίπλοκος. Ποιος διοικεί, ποιος αποφασίζει; Δεν είναι πάντα εύκολο να διακρίνει κανείς ανάμεσα σε τόσα ρεύματα που μας κυβερνούν. Δεν έχουμε να κάνουμε με μια ελίτ, τις ενέργειες της οποίας γνωρίζουμε και κατανοούμε. Είναι ένας μεγάλος κόσμος με πολλές αλληλεξαρτήσεις και αλληλεπιδράσεις. Ζούμε μέσα σε αλλεπάλληλες διασυνδέσεις: κάτι πρωτοφανές στην ιστορία» [σελ. 24 α’ μισό]

«Η βία είναι το λυπηρό αποτέλεσμα της απελπισίας και της αγανάκτησης για απαράδεκτες καταστάσεις. Μπορούμε να πούμε ότι η τρομοκρατία είναι εκδήλωση οργής και απόγνωσης. Η απόγνωση είναι αρνητικός όρος. Μας χρειάζεται γνώση, όχι απόγνωση, ελπίδα όχι απελπισία» [σελ. 33-34]

«“Ανέκαθεν η ελπίδα ήταν κυρίαρχη δύναμη των επαναστάσεων και των εξεγέρσεων… Νιώθω πως η αντίληψή μου για το μέλλον είναι ακόμη η ελπίδα” [Σαρτρ]. Πρέπει να καταλάβουμε ότι η βία γυρίζει την πλάτη στην ελπίδα. Πρέπει λοιπόν να προτιμήσουμε την ελπίδα, την προσδοκία και την απαίτηση της μη βίας. Είναι ο δρόμος που πρέπει να μάθουμε να επιλέγουμε. Τόσο από την πλευρά των καταπιεστών όσο και των καταπιεσμένων, πρέπει να φτάσουμε σε μια διαπραγμάτευση ώστε να εξαλειφθεί η καταπίεση. Η εξάλειψη της καταπίεσης θα οδηγήσει στην εξάλειψη της τρομοκρατίας. Γι’ αυτό δεν πρέπει να αφήσουμε να συσσωρευτεί το μίσος. Το μήνυμα του Νέλσον Μαντέλα και του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ είναι πάντα επίκαιρο σε έναν κόσμο που ξεπέρασε τη σύγκρουση των ιδεολογιών και τον κατακτητικό ολοκληρωτισμό» [σελ. 37 όλη]

«Δημιουργία σημαίνει αντίσταση. Αντίσταση σημαίνει δημιουργία» [σελ. 43 τέλος]

Αποσπάσματα από το βιβλίο “Εξομολόγηση ενός οικονομικού δολοφόνου” του John Perkins

Την Τρίτη 11.5.2010, στην μεγάλης θεαματικότητας εκμπομπή “Αλ Τσαντίρι News” ο Λάκης Λαζόπουλος έκανε αναφορά σε ένα ντοκυμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου για έναν οικονομικό δολοφόνο:

http://www.youtube.com/watch?v=DnwqDlQ_nNg

Πρόκειται για ένα ντοκυμαντέρ που είχε μεταδοθεί, παλιαότερα, από την κρατική τηλεόραση, στο πλαίσιο της σειράς “Ρεπορτάζ χωρίς σύνορα” του Στέλιου Κούλογλου.

Για το συγκεκριμένο ντοκυμαντέρ μπορεί κάποιος να διαβάσει εδώ:

http://tvxs.gr/webtv/tonight/tonight-εξομολόγηση-ενός-οικονομικού-δολοφόνου

http://www.myfilm.gr/article3904.html

http://www.imdb.com/title/tt1330567/

http://www.hitmanapology.com/

ή δείτε το μεν trailer εδώ:

http://www.youtube.com/watch?v=vw1T2wFx6RE

την δε ταινία εδώ:

http://www.onlinemoviedb.info/watch.php?vid=hitman%20apology

Έχει βασιστεί στο βιβλίο του John Perkins με τίτλο “Εξομολόγηση ενός οικονομικού δολοφόνου”, που σε μετάφραση Βασίλη Αθανασιάδη έχει εκδοθεί από τις εκδόσεις “Αιώρα”:

http://www.biblionet.gr/main.asp?page=showbook&bookid=120756

Πολύ ενδιαφέρον βιβλίο, από αυτά που σας προτείνω να αναζητήσετε, να προμηθευτείτε και να διαβάσετε!...

«Πάνω από το μισό του παγκόσμιου πληθυσμού ζει με λιγότερα από δύο δολάρια την ημέρα, ποσό που έχει παραμείνει σχεδόν αμετάβλητο από τις αρχές της δεκαετίας του’70. Εν τω μεταξύ, μόλις το 1 τους εκατό των νοικοκυριών του τρίτου κόσμου κατέχει το 70 έως 90 τοις εκατό (ανάλογα με τη χώρα) του συνόλου του ιδιωτικού πλούτου και της ακίνητης περιουσίας της κάθε χώρας» [σελ. 29-30]

«Το Εκουαδόρ αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα χώρας που οι ΟΔ [Σ.Σ.: «οικονομικοί δολοφόνοι] έχουν εισαγάγει στο παγκόσμιο οικονομικο- πολιτικό ποιμνιοστάσιο. Από κάθε 100 δολάρια αργού πετρελαίου που βγαίνει από τα τροπικά δάση του, οι εταιρείες παίρνουν τα 75. Από τα 25 δολάρια που απομένουν, τα τρία τέταρτα αναγκαστικά πηγαίνουν στην εξόφληση του εξωτερικού χρέους. Το μεγαλύτερο μέρος από το υπόλοιπο ένα τέταρτο καλύπτει έξοδα στρατού και κυβέρνησης, έτσι ώστε για την υγεία, την παιδεία και τα προγράμματα βοήθειας προς τους φτωχούς να μην απομένουν παρά 2,5 περίπου δολάρια. Ανά 100 δολάρια λοιπόν αξίας πετρελαίου που αποσπάται από το υπέδαφος του Αμαζονίου, λιγότερο από 3 δολάρια φτάνουν στους ανθρώπους που τα έχουν περισσότερο ανάγκη, σε εκείνους δηλαδή των οποίων οι ζωές έχουν δυσκολευτεί σε αβάσταχτο βαθμό από τα φράγματα, τις γεωτρήσεις και τους αγωγούς, σε εκείνους που πεθαίνουν από έλλειψη τροφής και πόσιμου νερού» [σελ. 32 παρ.1]

«Η απατηλή φύση του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος […] Το ακαθάριστο εθνικό προϊόν μιας χώρας μπορεί να σημειώσει αύξηση ακόμα και αν δεν κερδίζει παρά μόνο ένα πρόσωπο, όπως ας πούμε ο ιδιοκτήτης μιας εταιρείας κοινής ωφέλειας, και ας βαρύνεται με χρέη η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού. Οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι. Κι όμως, από τη σκοπιά της στατιστικής, κάτι τέτοιο θεωρείται οικονομική ανάπτυξη» [σελ. 58 μέση]

«Εταιρειοκρατία. Οι τρεις πυλώνες της –οι μεγάλες εταιρείες, οι διεθνείς τράπεζες και η αμερικανική κυβέρνηση- συνδέθηκαν με δεσμά πιο ισχυρά από ποτέ. Ήταν ένας δεσμός που έμελλε να διαρκέσει» [σελ. 155 μέση]

«Οι θεμέλιοι λίθοι της εταιρειοκρατίας ήταν τρεις –οι πολυεθνικές εταιρείες, οι διεθνείς τράπεζες και η συμπαιγνία των κυβερνήσεων» [σελ. 247 μέση]

«Αν εξετάσουμε το βαθμό ενσωμάτωσης του κόσμου στο μοντέλο της οικονομικής παγκοσμιοποίησης που βασίζεται στη μυθική ανωτερότητα του καπιταλισμού της “ελεύθερης αγοράς”, βλέπουμε πως πρόκειται για μια πραγματική “αυτοκρατορία”… Κανένα έθνος δεν έχει μέχρι στιγμής καταφέρει να αντισταθεί στην ακατανίκητη έλξη της παγκοσμιοποίησης. Ελάχιστα μπόρεσαν να ξεφύγουν από τις “δομικές ρυθμίσεις” και τους όρους που θέτει η Παγκόμια Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, οι διεθνείς αυτοί οικονομικοί οργανισμοί οι οποίοι, αν και ανεπαρκείς, είναι εκείνοι που καθορίζουν την έννοια της οικονομικής παγκοσμιοποίησης, που θέτουν τους κανόνες και που κρίνουν ποιος θα ανταμειφθεί αν δηλώσει υποταγή και ποιος θα τιμωρηθεί αν παραβεί τους κανόνες. Τόση είναι η δύναμη της παγκοσμιοποίησης, ώστε είναι πολύ πιθανό να δούμε πολύ σύντομα την ενσωμάτωση, έστω και άνιση, όλων των εθνικών οικονομιών του κόσμου σε ένα μοναδικό, παγκόσμιο σύστημα ελεύθερης αγοράς» [Jim Garrison, πρόεδρος του State of the World] [σελ. 285-286]

«Η παγκόσμια αυτοκρατορία δεν γνώριζε σύνορα. Οι επιχειρήσεις που προηγουμένως εθεωρούντο αμερικανικές, τώρα πια ήταν πραγματικά πολυεθνικές, ακόμα και από νομική άποψη. Ένας μεγάλος αριθμός από αυτές είχαν την έδρα τους σε πολλές διαφορετικές χώρες. Μπορούσαν να διαλέξουν από μια μεγάλη ποικιλία νόμων και κανονισμών βάσει των οποίων θα διεξήγαν τις δραστηριότητές τους, πράγμα που διευκόλυνε ακόμη περισσότερο η πληθώρα των διεθνών εμπορικών συμφώνων και οργανισμών. `Οι λέξεις δημοκρατία, σοσιασλισμός και καπιταλισμός φάνταζαν σχεδόν απαρχαιωμένες. Η εταιρειοκρατία ήταν πια πραγματικότητα και η επιβολή της ως μοναδικού μείζονος παράγοντα επιρροής στην παγκόσμια οικονομία και πολιτική αυξανόταν μέρα με την ημέρα» [σελ. 308 παρ. 3]

«Ο λόγος του εισοδήματος του ενός πέμπτου του πληθυσμού των πλουσιοτέρων χωρών προς το εισόδημα του ενός πέμπτου του πληθυσμού των φτωχότερων χωρών από 30 προς 1 που ήταν το 1960, ως το 1995 είχε ανεβεί στο 74 προς 1. Και η Παγκόσμια Τράπεζα, η Αμερικανική Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και όλες οι υπόλοιπες τράπεζες, εταιρείες και κυβερνήσεις που ασχολούνται με την διεθνή “βοήθεια” εξακολουθούν να μας λένε πως κάνουν τη δουλειά τους, πως η πρόοδος συνεχίζεται» [σελ. 338 παρ.3]

«Πρέπει να πάψουμε να ασχολούμαστε τόσο πολύ με την έκβαση των σίριαλ και των ποδοσφαιρικών αγώνων, με τους τριμηνιαίους ισολογισμούς και με τον δείκτη Dow Jones και να επανεξετάσουμε το ποιοι είμαστε και ποιο επιθυμούμε να είναι το μέλλον των παιδιών μας. Αν δεν σταθούμε, αν δεν θέσουμε στους εαυτούς μας τα σημαντικότατα αυτά ερωτήματα, διατρέχουμε θανάσιμο κίνδυνο» [σελ. 346]

«Σε τελική ανάλυση, η παγκόσμια αυτοκρατορία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το γεγονός ότι το δολάριο λειτουργεί ως παγκόσμιο νόμισμα, το οποίο όμως τυπώνεται αποκλειστικά από το Νομισματοκοπείο των Ηνωμένων Πολιτειών. Δίνουμε δάνεια σε χώρες όπως το Εκουαδόρ εν πλήρη γνώσει ότι δεν πρόκειται ποτέ να εξοφληθούν. Μάλιστα, δεν θέλουμε να εξοφληθούν, αφού έτσι αποκτούμε εξουσία πάνω στις χώρες αυτές, αφού έτσι μας δίνεται η δυνατότητα να απαιτήσουμε το αντίτιμό μας. Με την τακτική αυτή, σε κανονικές συνθήκες, θα κινδυνεύαμε να αποδεκατίσουμε τα ίδια μας τα κεφάλαια. Στο κάτω – κάτω, κανένας δανειστής δεν μπορεί να δίνει συνεχώς δάνεια που παραμένουν ανεξόφλητα. Όμως οι δικές μας συνθήκες κάθε άλλο παρά κανονικές είναι. Οι Ηνωμένες Πολιτείες τυπώνουν ένα νόμισμα που δεν υποστηρίζεται από τα αποθέματα χρυσού του κράτους. Το μόνο από το οποίο υποστηρίζεται είναι μια γενική και παγκόσμια πίστη στην οικονομία μας και στην ικανότητά μας να διευθύνουμε τις δυνάμεις και τους πόρους της αυτοκρατορίας που έχουμε δημιουργήσει για να μας στηρίζει. Η δυνατότητα να τυπώνουμε το παγκόσμια νόμισμα μας χαρίζει πρωτοφανή δύναμη. Ανάμεσα σε άλλα, σημαίνει ότι μπορούμε να εξακολουθήσουμε να δίνουμε δάνεια τα οποία δεν θα εξοφληθούν ποτέ –καθώς και ότι εμείς οι ίδιοι μπορούμε άφοβα να συσσωρεύουμε τεράστια χρέη. Στις αρχές του 2003, το εθνική εξωτερικό χρέος των ΗΠΑ υπερέβαινε τα 6 τρισεκατομμύρια δολάρια και πριν το τέλος του ίδιου έτους υπολογιζόταν να φτάσει τα 7 τρισεκατομμύρια- περίπου 24.000 δολάρια για κάθε αμερικανό πολίτη. Ένα μεγάλο μέρος του ποσού αυτού είναι χρέη προς ασιατικές χώρες, ειδικά προς την Ιαπωνία και την Κίνα, οι οποίες αγοράζουν κρατικά έντοκα γραμμάτια (που στην ουσία δεν είναι τίποτε άλλο παρά έγγραφες αναγνωρίσεις οφειλής) από τις ΗΠΑ, με κεφάλαια τα οποία έχουν συγκεντρώσει από τις πωλήσεις καταναλωτικών αγαθών (όπως είναι οι ηλεκτρονικές και ηλεκτρικές συσκευές, οι υπολογιστές, τα αυτοκίνητα και τα ρούχα) στις Ηνωμένες Πολιτείες και την παγκόσμια αγορά. Όσο ο κόσμος αποδέχεται το δολάριο ως το επίσημο νόμισμά του, το υπερβολικό χρέος δεν αποτελεί σοβαρό εμπόδιο για την εταιρειοκρατία. Αν ωστόσο παρουσιαζόταν κάποιο άλλο νόμισμα που θα μπορούσε να αντικαταστήσει το δολάριο και αν κάποιοι από τους πιστωτές των Ηνωμένων Πολιτειών (η Ιαπωνία ή η Κίνα, για παραδείγματα) αποφάσιζαν να απαιτήσουν την εξόφληση των χρεών προς αυτούς, η κατάσταση θα άλλαζε δραματικά. Οι ΗΠΑ θα βρίσκονταν ξαφνικά σε εξαιρετικά επισφαλή θέση. Η ύπαρξη ενός τέτοιου νομίσματος έχει πάψει προ πολλού να αποτελεί απλή υπόθεση. Το ευρώ, που εμφανίστηκε στην παγκόσμια οικονομική σκηνή την 1η Ιανουαρίου του 2002, κάθε μήνα που περνά αυξάνει το κύρος και την ισχύ του. Το ευρωπαϊκό νόμισμα προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία στον ΟΠΕΚ, αν ποτέ θελήσει να δημιουργήσει αντίποινα για την εισβολή στο Ιράκ ή για οποιοδήποτε λόγο αποφασίσει να κάνει μια επίδειξη δύναμης στις ΗΠΑ. Μια απόφαση εκ μέρους του ΟΠΕκ να αλλάξει το επίσημο νόμισμά του, αντικαθιστώντας το δολάριο με το ευρώ, θα κλόνιζε τα θεμέλια της αυτοκρατορίας. Αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, ενώ ταυτόχρονα ένας ή δύο από τους μεγάλους δανειστές μας απαιτούσε να εξοφλήσουμε τα χρέη μας σε ευρώ,οι επιπτώσεις θα ήταν τεράστιες» [σελ. 348 – 350]

«Προτιμούμε να πιστεύουμε το μύθο που μας λέει ότι μετά από χιλιάδες χρόνια ανθρώπινης κοινωνικής εξέλιξης, επιτέλους τελειοποιήσαμε το ιδανικό οικονομικό σύστημα, αντί να παραδεχτούμε ότι το μόνο που κάναμε είναι να ξεγελαστούμε από μια λανθασμένη ιδέα, προσδίδοντάς της ισχύ ευαγγελίου. Έχουμε καταφέρει να πείσουμε τους εαυτούς μας ότι κάθε οικονομική ανάπτυξη είναι ωφέλιμη για την ανθρωπότητα και ότι όσο μεγαλύτερη είναι η ανάπτυξη αυτή, τόσο πιο ευρέως διαδεδομένα είναι τα οφέλη της. Τέλος, έχουμε πείσει ο ένας τον άλλον ότι το επακόλουθο της θεωρίας αυτής είναι επίσης έγκυρο και ηθικά αποδεκτό: ότι δηλαδή οι άνθρωποι που διαπρέπουν στην τροφοδοσία της φλόγας που συντηρεί την οικονομική ανάπτυξη, θα πρέπει να τιμώνται και να ανταμείβονται, ενώ όσοι γεννιούνται στο περιθώριο, παραμένουν διαθέσιμοι για εκμετάλλευση» [σελ. 355 παρ.2]

«Χάρη στις υποκειμενικές “επιστήμες” της οικονομικής πρόβλεψης, της οικονομετρίας και της στατιστικής, αν βομβαρδίσεις μια πόλη κι έπειτα την ξαναχτίσεις, τα στοιχεία θα δείξουν κατακόρυφη άνοδο του δείκτη οικονομικής ανάπτυξης» [σελ. 355-356]

«Τα πράγματα δεν είναι αυτά που φαίνονται. Το δίκτυο NBC αποτελεί ιδιοκτησία της General Electric, το CBS της Viacom, ενώ το CNN είναι κομμάτι της γιγάντιας κοινοπραξίας AOL Time Warner. Οι περισσότερες αμερικανικές εφημερίδες, τα περισσότερα περιοδικά και οι περισσότεροι εκδοτικοί οίκοι ανήκουν σε πολυεθνικούς κολοσσούς και κατευθύνονται από αυτούς. Τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αποτελούν και αυτά κομμάτι της εταιρειοκρατίας. Οι αξιωματούχοι και οι διευθυντές που ελέγχουν σχεδόν όλα τα δίκτυα επικοινωνίας της χώρας, γνωρίζουν πολύ καλά ποια είναι η θέση τους: Σε όλη του τη ζωή διδάσκονται ότι ένα από τα σημαντικότερα καθήκοντά τους είναι η φροντίδα για τη διαιώνιση, την ενδυνάμωση και την επέκταση του συστήματος το οποίο κληρονόμησαν. Είναι πολύ αποτελεσματικοί σ’ αυτό και αν συναντήσουν αντίσταση μπορούν να φανούν αδίστακτοι» [σελ. 363-364]